සාර්ථක ජීවන ගමන් මඟට කාල කළමනාකරණය

ලෝකයේ වටිනාම වස්තුව රන් හෝ දියමන්ති නොව, 'කාලය' බව මනුෂ්‍ය ඉතිහාසය පුරාම ඔප්පු වී ඇති සත්‍යයකි. අප සැමට උරුම වන්නේ දිනකට තත්පර 86,400ක් වැනි සමාන කාල සීමාවක් වුවද, ඇතැමෙක් එම කාලය තුළ ලෝකයම වෙනස් කරන සාර්ථකත්වයන් අත්කර ගන්නා අතර, තවත් පිරිසක් සාමාන්‍ය මට්ටමේ ජීවිත ගත කරති. මෙම පරතරය නිර්මාණය කරන ප්‍රධාන සාධකය වන්නේ පුද්ගලයෙකු සතු දක්ෂතාවයටත් වඩා, ඔහු සිය කාලය මෙහෙයවන ආකාරයයි. 

කාලය කළමනාකරණය යනු හුදෙක් වැඩ ලැයිස්තුවක් සකස් කර ගැනීම පමණක් නොව, එය තමාගේ ඉලක්කයන් කෙරෙහි පූර්ණ අවධානය යොමු කිරීම, ප්‍රමුඛතා හඳුනා ගැනීම සහ අනවශ්‍ය දේ බැහැර කිරීමේ කලාවකි. ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී පෙනී යන්නේ, ලෝකය වෙනස් කළ පුද්ගලයින් අහඹු ලෙස සාර්ථක වූවන් නොව, තත්පරයක් පවා ඉතා සැලසුම් සහගතව ආයෝජනය කළ පිරිසක් බවයි. 

ලෝක ප්‍රකට පුද්ගලයින්ගේ  සාර්ථක ජීවන කාල කළමනාකරණය

විශේෂයෙන්ම, දැවැන්ත ව්‍යාපාරික අධිරාජ්‍යයන් ගොඩනැගූ ව්‍යවසායකයින්, මානව හදවත් ස්පර්ශ කළ කලාකරුවන් සහ දේශපාලන සිතියම් වෙනස් කළ ගෝලීය නායකයින් දෙස බැලීමේදී පෙනී යන්නේ ඔවුන් කාලය කළමනාකරණය කිරීම හුදු පුරුද්දක් නොව, තම ජීවන දර්ශනයක් ලෙස අනුගමනය කළ බවයි.

ඊලෝන් මස්ක්

නූතන ලෝකයේ වඩාත්ම කාර්යබහුල ව්‍යවසායකයෙකු ලෙස ඊලෝන් මස්ක් හඳුන්වා දිය හැකිය. Tesla සහ SpaceX වැනි දැවැන්ත සමාගම් කිහිපයක නායකත්වය දරන ඔහු, සතියකට පැය 80ත් 100ත් අතර කාලයක් වැඩ කරන බව ප්‍රසිද්ධය. මස්ක් මෙතරම් අධික වැඩ ප්‍රමාණයක් කළමනාකරණය කරගන්නේ Time Blocking  නැමැති සුවිශේෂී සහ දැඩි ක්‍රමවේදය හරහාය. මස්ක් සිය මුළු දවසම මිනිත්තු පහක කුඩා කාල කොටස්වලට බෙදා වෙන් කරයි. මෙහිදී ඔහු සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකු මෙන් "අද දවසේ කළ යුතු වැඩ" ලැයිස්තුවක් පමණක් සකසනවා වෙනුවට, සෑම මිනිත්තු පහක කාල සීමාවක් තුළදීම තමා අවධානය යොමු කළ යුතු නිශ්චිත කාර්යය කුමක්ද යන්න කලින්ම තීරණය කරයි.

මෙම ක්‍රමවේදය මගින් ඔහු "Parkinson's Law" හෙවත් කාර්යයක් සඳහා ලබා දෙන කාලය අනුව එම කාර්යය නිම කිරීමට ගතවන කාලය දික් ගැස්සීම පාලනය කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, සාමාන්‍යයෙන් පැයක කාලයක් ගතවන රැස්වීමක් මස්ක් මිනිත්තු පහක හෝ දහයක කාලයකින් නිම කිරීමට උත්සාහ කරයි. එසේම, ඔහු ආහාර ගැනීම පවා එක් කාල කොටසකට ඇතුළත් කරමින්, එම කාලය තුළදී පවා ඵලදායී යමක් කිරීමට උත්සාහ කරයි. ඔහුගේ කාල කළමනාකරණයේ ඇති තවත් සුවිශේෂී ලක්ෂණයක් වන්නේ 'Batching' නැමැති ක්‍රමයයි. එනම්, සමාන කාර්යයන් කිහිපයක් එකම කාල සීමාවකදී නිම කිරීමයි. ව්‍යවසායකයෙකු ලෙස ඔහුගේ සාර්ථකත්වයට මූලිකම හේතුව වී ඇත්තේ, හුදෙක් වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීම නොව, තමාගේ කාලය කෙතරම් වටිනාද යන්න හඳුනාගෙන එය ඉතා සූක්ෂම ලෙස තත්පරයට පවා වගකියන අයුරින් ආයෝජනය කිරීමයි

මායා ඇන්ජලෝ

කලාකරුවන් සාමාන්‍යයෙන් කාලය ගත කරන්නේ නිදහස් හා අසංවිධානාත්මක අයුරින් යැයි පොදු මතයක් පැවතියද, ශ්‍රේෂ්ඨ කලාකරුවන්ගේ ජීවිත දෙස බැලීමේදී පෙනී යන්නේ ඔවුන් ඉතා දැඩි කාලසටහන් සහ පෞද්ගලික විනයක් අනුගමනය කළ බවයි. ප්‍රකට ඇමරිකානු ලේඛිකා සහ කිවිඳියක වූ මායා ඇන්ජලෝ මීට කදිම උදාහරණයකි. ඇය විශ්වාස කළේ නිර්මාණශීලිත්වය යනු හුදෙක් අහඹු ලෙස ලැබෙන ආවේගයක් නොව, එය විනයක් සහිතව ඒ සඳහා කාලය සහ පරිසරය වෙන් කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් බවයි. ඇය සිය ලිවීමේ කටයුතු සඳහා නිවසේ පරිසරයෙන් බැහැරව කුඩා හෝටල් කාමරයක් කුලියට ගත්තාය. ඇය සඳහන් කළ පරිදි, නිවසේ ඇති සැපපහසුකම්, පවුලේ සුවදුක් සහ අනෙකුත් පෞද්ගලික බාධාවන් නිර්මාණශීලී ඒකාග්‍රතාවයට බාධාවක් විය හැකිය.

ඇය සෑම දිනකම උදෑසන 6:30 ට සිය කාමරයට යන අතර, එහි සිට දහවල් 2:00 වන තෙක් කිසිදු බාධාවකින් තොරව සිය ලිවීමේ කටයුතුවල නිරත වෙ. ඇය එම කාල සීමාව තුළ දුරකථන ඇමතුම් හෝ කිසිදු බාහිර සන්නිවේදනයකට ඉඩ ලබා නො දෙයි. ඇය එම පැය කිහිපය තුළ තමාට කිසිවක් ලියා ගැනීමට නොහැකි වුවද, එම ස්ථානයෙන් ඉවත් නොවී තම කාලය නිර්මාණකරණය සඳහාම කැප කළාය. මෙමගින් ඇය "Deep Work" හෙවත් ගැඹුරු මානසික අවධානයක් සහිත කාර්යයක නිරත වීමට අවශ්‍ය කාලය සහ ඉඩකඩ සලසා ගත්තාය. කලාකරුවෙකුට කාලය කළමනාකරණය යනු හුදෙක් වැඩ ගොඩක් කිරීම නොව, තම මනස බාහිර ලෝකයෙන් නිදහස්ව තබාගෙන නිර්මාණයේ ගැඹුරටම කිමිදීමට අවශ්‍ය කාල සීමාව නිවැරදිව වෙන් කර ගැනීම සහ එය ආරක්ෂා කර ගැනීම බව ඇගේ ජීවිතය අපට කියා දෙයි.

බැරැක් ඔබාමා

ගෝලීය නායකයින් යනු දිනකට තීරණ සිය ගණනක් ගැනීමට සිදුවන, දැඩි මානසික පීඩනයකට ලක්වන පිරිසකි. ඇමරිකානු හිටපු ජනාධිපති බැරැක් ඔබාමා තම කාලය කළමනාකරණය කරගත්තේ **'තීරණ ගැනීමේ තෙහෙට්ටුව' (Decision Fatigue)** අවම කර ගැනීමෙනි. මනෝවිද්‍යාත්මකව මිනිසෙකුට දිනකට ගත හැකි නිවැරදි සහ ගුණාත්මක තීරණ ප්‍රමාණය සීමිත බව ඔහු මැනවින් දැන සිටියේය. එම නිසා ඔහු තම දෛනික කාලසටහන සකස් කරගත්තේ වැදගත් නොවන කරුණු සඳහා වැය වන කාලය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරමිනි.

උදාහරණයක් ලෙස, ඔබාමා සැමවිටම ඇඳීමට තෝරා ගත්තේ නිල් හෝ අළු පැහැති ඇඳුම් කට්ටල පමණි. ඔහු ප්‍රකාශ කළේ, "මා අඳින්නේ කුමක්ද හෝ කන්නේ කුමක්ද වැනි සුළු දේවල් ගැන තීරණ ගැනීමට මට කාලය වැය කළ නොහැක. මට වැදගත් තීරණ රාශියක් ගැනීමට තිබේ" යනුවෙනි. මෙහිදී ඔහු කාලය කළමනාකරණය කළේ 'ස්වයංක්‍රීයකරණය' මගිනි. එනම්, සුළු දේවල් වලට කාලය වැය නොකර ඒවා ස්වයංක්‍රීයව සිදු වීමට ඉඩ හැරීමයි. එසේම ඔහු රාත්‍රී කාලයේදී, එනම් රාත්‍රී 10 සිට අලුයම 2 දක්වා කාලය "තමාගේ කාලය" (Personal time) ලෙස වෙන් කර ගත්තේය. එහිදී ඔහු ලිපි ලේඛන කියවීම, ඊළඟ දවස සැලසුම් කිරීම සහ පෞද්ගලිකව සිතීමට කාලය යෙදෙව්වේය. නායකයෙකුට කාලය කළමනාකරණය යනු සියලු දේ තමාම කිරීම නොව, වැදගත් දේ හඳුනාගෙන, අනවශ්‍ය දේ බැහැර කරමින් තම මානසික ශක්තිය ඉතිරි කර ගැනීම බව ඔහු ඔප්පු කළේය.

මීට අමතරව,

        Steve Jobs,  Mark Zuckerberg,  Richard Brason,  Haruki Murakami,  Agatha Christie,   Walt Disney , Nelson Mandela,  Dwight Eisenhower,  Margaret Thatcher

කාලය කළමනාකරණය කර ගැනීමට ප්‍රායෝගික උපදෙස්

 1. දවස සැලසුම් කරන්න (To-Do List) -  පෙර දින රාත්‍රියේ හෝ උදෑසනම එදින කළ යුතු වැඩ ලැයිස්තුගත කරන්න.

 2. අමාරුම දේ මුලින් කරන්න - දවසේ ඔබ වඩාත්ම අකමැති හෝ අසීරුම කාර්යය උදෑසනම අවසන් කරන්න.

 3. පොමොඩෝරෝ ක්‍රමය - විනාඩි 25ක් තදින් අවධානය යොමු කර වැඩ කරන්න, ඉන්පසු විනාඩි 5ක කෙටි විවේකයක් ගන්න. 

 4. බාධා කිරීම් අවම කරන්න - වැඩ කරන අතරතුර දුරකථන දැනුම්දීම් (Notifications) අක්‍රිය කරන්න.

 5. විනාඩි 2ක නීතිය -  යම් වැඩක් කිරීමට ගත වන්නේ විනාඩි 2කට වඩා අඩු කාලයක් නම්, එය පසුවට නොතබා එම මොහොතේම කර අවසන් කරන්න.

සාරාංශයක් ලෙස ගත්කළ, ලෝක ප්‍රකට පුද්ගලයින්ගේ සාර්ථකත්වයේ රහස ඔවුන් සතු අසාමාන්‍ය කාල කළමනාකරණ හැකියාවයි. ඊලෝන් මස්ක්ගේ මිනිත්තු පහේ කාල කොටස් මගින් අපට සැලසුම් සහගත බවත්, මායා ඇන්ජලෝගේ ක්‍රියාකලාපය මගින් බාධා රහිත අවධානයත්, බැරැක් ඔබාමාගේ ක්‍රමවේදය මගින් ප්‍රමුඛතා හඳුනා ගැනීමේ වැදගත්කමත් ඉගෙන ගත හැකිය. සාර්ථකත්වය යනු ක්‍රියාවලියක් මිස අහම්බයක් නොවන බවත්, එම ක්‍රියාවලියේ හදවත කාල කළමනාකරණය බවත් මෙයින් පැහැදිලි වේ. 

කාලය කළමනාකරණය යනු හුදෙක් ඔරලෝසුව දෙස බලා වැඩ කිරීම නොව, තමාගේ අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා තමාගේ ශක්තිය සහ අවධානය නිවැරදිව ආයෝජනය කිරීමයි. මෙම ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයින්ගේ ජීවිත ආදර්ශයට ගනිමින් අපට උගත හැකි වැදගත්ම පාඩම වන්නේ, අපට පාලනය කළ නොහැකි බාහිර ලෝකය වෙනස් කිරීමට පෙර අපගේ දින චර්යාව සහ කාලය පාලනය කිරීමට අප ඉගෙන ගත යුතු බවයි. ඕනෑම ක්ෂේත්‍රයක උන්නතිය උදෙසා විනයගරුක කාල කළමනාකරණය යනු අත්‍යවශ්‍යම මෙන්ම මූලිකම සාධකය ලෙස අවසාන වශයෙන් නිගමනය කළ හැකිය.

 

ගඩොල් මතින් ඉදිවන දේශයකට පෙර, ගුණධර්ම මතින් නිමැවෙන මිනිසෙකු සොයා...

 "රටක් සංවර්ධනය වන්නේ, මිනිසුන් සංවර්ධනය වූ පසුවය..."

 

අපේ දෑස් අද විස්මයෙන් අගය කරන්නේ අහස උසට නැඟුණු කොන්ක්‍රීට් වනාන්තරය. හතර අතට විහිදුණු කළු තාර පාරවල් සහ නවීන තාක්ෂණයේ දිදුලන මායාවන්. නමුත් මේ "සංවර්ධිත" යැයි කියන පෘෂ්ඨයට යටින් පීඩාවට පත් වුණු, මනුෂ්‍යත්වය රිදුණු සහ තෘප්තිය අහිමි වුණු මිනිසුන් සමූහයක් අපට හමු වෙන්නේ නැද්ද?

​රටක් යනු හුදු සිතියමක් හෝ භූමියක් නොව, එහි වෙසෙන මිනිසුන්ගේ හුස්ම සහ ආකල්පවල එකතුවකි. කොතරම් මහා මාර්ග ඉදිවුවත්, ඒවායේ රිය පදවන මිනිසාගේ හික්මීමක් නැත්නම්, කොතරම් රෝහල් හැදුවත් එහි සේවය කරන මිනිසාගේ කරුණාව හීන වී ඇත්නම්, එම රට "සංවර්ධිත" යැයි හැඳින්වීම හුදු උත්ප්‍රාසයක් පමණි. සැබෑ සංවර්ධනය යනු භාණ්ඩ හා සේවා නිෂ්පාදනයට පෙර, උසස් ගුණධර්මවලින් හෙබි, බුද්ධිමය වශයෙන් දියුණු සහ මනුෂ්‍යත්වයට ගරු කරන "සංවර්ධිත මිනිසෙකු" නිෂ්පාදනය කිරීමයි.

​අද අප මුහුණ දෙන අඳුරු ආර්ථික අර්බුදය, සමාජ මාධ්‍ය තුළ අතරමං වූ හිස් මිනිස් ජීවිත සහ දිනෙන් දින වළපල්ලට යන සංස්කෘතික සාරධර්ම දෙස බලන විට, මේ කතා කළ යුතුම කාලයයි. රටක් හැදීමට පෙර මිනිසෙකු හැදිය යුත්තේ ඇයි? අපේ මනස සැබවින්ම සංවර්ධනය වී තිබේ ද? අද අපි ඒ ගැන ගැඹුරින් විමසා බලමු...

අද අප ජීවත් වන්නේ සංවර්ධනය යන්න හුදෙක් ඉලක්කම් සහ දර්ශක මත පමණක් මැන බලන යුගයකය. දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඉහළ යාම, අහස උසට ඉදිවන මන්දිර සහ නවීන මහාමාර්ග පද්ධතීන් අපට පෙන්වන්නේ රටක බාහිර ඔප දැමීම පමණි. රටක භෞතික සම්පත් කෙතරම් දියුණු වුවද, එම රටේ මිනිසාගේ චින්තනය පටු සහ දූෂිත නම්, ඒ සියලු සම්පත් විනාශ වීමට ගතවන්නේ කෙටි කලකි.

 ​මෑත කාලීනව අපේ රට මුහුණ දුන් දරුණු ආර්ථික අර්බුදය දෙස බලන විට අපට පෙනී යන සත්‍යයක් ඇත. එය හුදෙක් විදේශ විනිමය හිඟයක් හෝ කළමනාකරණ දෝෂයක් පමණක්ම නොවේ. එය දශක ගණනාවක් තිස්සේ අපේ සමාජය තුළ වර්ධනය වූ "ආකල්පමය දරිද්‍රතාවයේ"  උපරිම ප්‍රතිඵලයයි. පාලකයාගේ සිට සාමාන්‍ය පුරවැසියා දක්වා තමාට හිමි නොවන දේ සොරකම් කිරීමට හෝ වංචා කිරීමට පෙළඹීම රටේ ආර්ථික පදනම අඩපණ කළේය. වර්තමානයේ පවා අප දකින්නේ අර්බුදය හමුවේ පීඩාවට පත් ජනතාව තව තවත් පීඩාවට පත් කරමින්, අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ ගබඩා කරමින් හෝ අධික මිල ගණන් අය කරමින් තම මඩිය තර කරගන්නා මිනිසුන්ය. මිනිසෙකු තම මනසින් සංවර්ධනය වී ඇත්නම්, ඔහු මෙවැනි අර්බුදකාරී අවස්ථාවක දී තම සහෝදර මිනිසාගේ බඩගින්න පිළිබඳ සංවේදී වනු ඇත.

 

 "දූෂණය සහ වංචාව නතර කළ හැක්කේ නීති මගින් පමණක් නොව, මිනිසාගේ හෘද සාක්ෂිය සංවර්ධනය කිරීමෙනි."

 

වර්තමාන සමාජය දෙස බලන විට අප දකින අවාසනාවන්තම තත්ත්වය නම්, ආර්ථික වශයෙන් පොහොසත් වීම සඳහා ඕනෑම දෙයක් කිරීමට මිනිසා පෙළඹී සිටීමයි. අද දූෂණය සහ වංචාව සාමාන්‍යකරණය වී ඇත. රජයේ කාර්යාලයක සිට මහා පරිමාණ ව්‍යාපාරික ස්ථානයක් දක්වා " අල්ලස්" හෝ "කොමිස්" මුදලක් නොමැතිව කාර්යයක් කරවා ගැනීම අසීරු වී ඇත්තේ මිනිසාගේ මනස ආර්ථික වශයෙන් පමණක් නොව, සදාචාරාත්මකව ද පිරිහී ඇති බැවිනි. අපට අවශ්‍ය වන්නේ හොරකමින් සහ වංචාවෙන් ගොඩනැගුණු කෘත්‍රීම ධනවත්කමක් නොව, අවංක ශ්‍රමයෙන් සහ කැපවීමෙන් උපයාගත් ස්ථාවර ආර්ථිකයකි. මිනිසෙකු තම මනසින් සංවර්ධනය වූ විට, ඔහු තවෙකෙකුගේ අයිතියක් පැහැර ගැනීමට හෝ පොදු සම්පත් අනිසි ලෙස තර කර ගැනීමට යොදා නොගනී. එවැනි මිනිසුන් පිරිසක් සිටින රටක දූෂණය නිරායාසයෙන්ම නතර වන අතර, රටේ ධනය නියමිත පරිදි ජනතාව වෙත ගලා යයි.

දුප්පත්කම සහ පොහොසත්කම අතර ඇති අගාධය දිනෙන් දින පුළුල් වීම වර්තමානයේ අප මුහුණ දෙන ප්‍රධාන සමාජ අර්බුදයකි. බොහෝ විට පෝසත් අය තව තවත් වැජඹෙන්නේත්, දුප්පතුන් නොසලකා හැරෙන්නේත් මනුෂ්‍යත්වය අගය කරන සංස්කෘතියක් අප තුළ නොමැති බැවිනි. 

අධ්‍යාපනය යනු හුදෙක් උපාධි ලබා ගැනීම හෝ ඉහළ වැටුප් සහිත රැකියාවකට යාම පමණක්ම නොවේ. සැබෑ උගතා යනු තමා ලබන දැනුමෙන් සමාජයේ පහළම ස්ථරයේ සිටින මිනිසා ඔසවා තැබීමට වෙහෙසෙන පුද්ගලයාය. අද අපේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය තුළින් තරඟකාරීත්වය මිස සහකම්පනය උගන්වන්නේ නැත. එහි ප්‍රතිඵලය වී ඇත්තේ පෝසත් අය තව තවත් අත්පත් කරගැනීමට වෙහෙසෙන අතර, දුප්පත් මිනිසා කිසිදු පිළිසරණක් නොමැතිව සමාජයෙන් කොන් වී යාමයි.

තවත් කරුණක් නම් හැම දෙයක්ම රජයෙන් ලැබෙන තෙක් බලා සිටින, තමාගේ වගකීම පැහැර හරින පුරවැසියන් සිටින රටක් කිසිදා දියුණු කළ නොහැක. තමා කරන වෘත්තිය කුමක් වුවත්, එය අවංකව සහ උපරිම කැපවීමෙන් ඉටු කිරීම සැබෑ දේශප්‍රේමයයි.

​මේ අතර වර්තමාන සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය අපේ මිනිසුන්ගේ සංවර්ධනයට මෙන්ම පිරිහීමට ද ප්‍රබල ලෙස බලපා ඇත. Facebook, TikTok වැනි වේදිකා අද බොහෝ දෙනා පාවිච්චි කරන්නේ අන් අය කෙරෙහි වෛරය පැතිරවීමට, ව්‍යාජ පුවත් ප්‍රචාරය කිරීමට හෝ හුදු ප්‍රදර්ශනකාමී ජීවන රටාවක් පෙන්වීමටය. මෙකී සංස්කෘතිය තුළ සැබෑ මිනිසා අතුරුදන් වී ඇති අතර, අනුන්ගේ දියුණුව දෙස බලා ඊර්ෂ්‍යාවෙන් පෙළෙන, අසභ්‍ය දේ නරඹන පරපුරක් බිහි වෙමින් පවතී. සමාජ මාධ්‍ය තුළින් දැනුම සොයා යනවා වෙනුවට, කාලය කා දමමින් මානසික ආතතිය සහ සමාජීය අසහනය වර්ධනය කර ගැනීම සංවර්ධිත මිනිසෙකුගේ ලක්ෂණයක් නොවේ. තාක්ෂණය යනු මෙවලමක් පමණි. එය සංවර්ධනය සඳහා යොදා ගන්නවා ද නැතහොත් තමාගේ පිරිහීම සඳහා යොදා ගන්නවා ද යන්න තීරණය වන්නේ මිනිසාගේ මානසික සංවර්ධනය මතය.

 

අවසාන වශයෙන්, රටක් සංවර්ධනය වන්නේ සෑම මනුස්සයෙකුම තම මනසින් සංවර්ධනය වූ දාටය. ආර්ථික ශක්තිය, අධ්‍යාපනික බුද්ධිය සහ සංස්කෘතික හර පද්ධතීන්ගෙන් සන්නද්ධ වූ "පරිපූර්ණ මිනිසෙකු" නිර්මාණය කිරීම අපේ ප්‍රමුඛතාවය විය යුතුය. එවැනි මිනිසුන් සිටින සමාජයක හොරකමට, දූෂණයට හෝ අසාධාරණයට ඉඩක් නැත. යම් දවසක රටක ජීවත්වන මිනිසුන් තමන්ගේ වගකීම් හඳුනාගෙන, මනුෂ්‍යත්වය අගය කරමින්, ආර්ථික හා සංස්කෘතික වශයෙන් පරිපූර්ණත්වයට පත්වන්නේ ද, එදිනට එම රට නිතැතින්ම සංවර්ධිත රාජ්‍යයක් බවට පත් වේ. එදිනට අපට සංවර්ධනය ගැන අමුතුවෙන් කතා කිරීමට අවශ්‍ය නොවනු ඇත, මන්ද සංවර්ධනය යනු අප අත්විඳින ජීවන රටාවම වනු ඇති බැවිනි.

අපට අද අවශ්‍ය වී ඇත්තේ එකිනෙකා පරයා යන සමාජයක් නොව, එකිනෙකා අගය කරන, මනුෂ්‍යත්වයට මුල් තැන දෙන මානව හිතවාදී සමාජයකි. එනම් කොන්ක්‍රීට් වනාන්තරවලින් පිරි දේශයක් නොව, ගුණවත් මිනිසුන්ගෙන් පිරි සැබෑ සෞභාග්‍යමත් මව්බිමකි.

ඔබ සිතන පරිදි රටක සැබෑ සංවර්ධනයට බාධා පමුණුවන ප්‍රධානතම ආකල්පමය ගැටලුව කුමක්ද? ඔබේ අදහස පහතින් Comment කරන්න.

 

ieshani mirasha☝👀 

 

 

 

​

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

​

​

සමාජ සම්මතයන් මැද මියයන අපේ අනන්‍යතාවය

 

"මිනිස්සු මොනවා කියයිද කියන බය නිසා ඔබ කී දෙනෙක් ඔබේ හීන මරාගෙන ඇතිද? අදම කියවන්න."

මදකට දෑස් පියාගෙන කල්පනා කරන්න ඔබ අද ඇඳ සිටින ඇඳුම, ඔබ තෝරාගත් වෘත්තිය, ඔබ විවාහ වූ පුද්ගලයා හෝ ඔබ අනාගතය ගැන දකින සිහින... මේ සියල්ල සැබවින්ම ඔබේම කැමැත්ත මත තීරණය වූ දේවල්ද? නැතිනම්, "ලෝකය මොනවා කියයිද?" යන නොපෙනෙන බිය විසින් ඔබ ලවා බලහත්කාරයෙන් කරවන ලද තේරීම්ද? අප උපදින්නේ නිදහස් ආත්මයක් ඇති මිනිසුන් ලෙස වුවද, අප හැදී වැඩෙන්නේ සමාජය විසින් පනවන ලද 'හරි වැරදි' නමැති කම්බි වැටවල් මැදය. අපට නොදැනීම, අපේ හෘද සාක්ෂියේ හඬ යටපත් කරමින් සමාජ සම්මතයන් නමැති යෝධ සෙවනැල්ල අපව ගිලගෙන අවසානය. බොහෝ දෙනෙකුට තමන්ගේම ජීවිතය යනු තමන් රඟපාන නාට්‍යයක් නොව, අනුන්ගේ පිටපතකට අනුව කරන රූකඩ නැටුමකි.

මෙම සිරගත කිරීම ආරම්භ වන්නේ අපේ ඉතාමත් සුකොමළ ළමා කාලයෙනි. කුඩා දරුවෙකු ලෝකය දකින්නේ කුතුහලයෙන් පිරුණු නිදහස් දෑසකිනි. නමුත් වැඩිහිටි සමාජය විසින් එම දරුවාට මුලින්ම උගන්වන්නේ "අනුන් දෙස බලා තමන් හැඩගැසෙන" ආකාරයයි. "අල්ලපු ගෙදර දරුවා දෙස බලන්න", "ඔහුට වඩා ලකුණු ගන්න", "ඔහු වගේ හැසිරෙන්න" යනුවෙන් දරුවෙකුට බල කිරීම හරහා ඒ අහිංසක දරුවාගේ සහජ අනන්‍යතාවය මරා දමනු ලැබේ. දරුවා ක්‍රමයෙන් තේරුම් ගන්නේ තමාගේ සැබෑ සතුටට වඩා අන් අයගේ ප්‍රසාදය දිනා ගැනීම ජීවිතයේ පැවැත්මට අත්‍යවශ්‍ය බවයි. මෙලෙස කුඩා කාලයේ සිටම දරුවෙකු "සමාජ පිළිගැනීම" නමැති රන් කූඩුවට හුරු කෙරේ.

අධ්‍යාපනය සහ රැකියාව කරා යන ගමනේදී මෙම විලංගු තවත් තද වේ. වයස 18 දී හෝ 20 දී පුද්ගලයෙකු තීරණය කළ යුත්තේ තමන් ආත්මීයව ආදරය කරන විෂය නොව, සමාජය ගරු කරන වෘත්තීය මාවතකි. "ඔබ උසස් පෙළට බයෝ කළේ නැත්නම්, කොහොමද හොඳ ජීවිතයක් ගත කරන්නේ?"වෛද්‍යවරයෙකු හෝ ඉංජිනේරුවෙකු වීම සාර්ථකත්වයේ එකම මිනුම ලෙස සලකන පටු සංස්කෘතියක් තුළ, දක්ෂ කලාකරුවෙකු හෝ අත්හදාබැලීම් කරන්නෙකු අසාර්ථක පුද්ගලයෙකු ලෙස ලේබල් කරනු ලැබේ. "එයින් කන්න දෙයක් හොයාගන්න බැහැ" යනුවෙන් සමාජය විසින් හෙළා දකී. මෙහිදී, අපගේ සැබෑ දක්ෂතා සහ සිහින මරා දමා, අන් අය විසින් පනවන ලද රාමුවකට කොටු වීමට අපට සිදුවේ.

විවාහය තුළ ද එසේය. සමාජය පනවා ඇති "නිසි වයස" තුළ විවාහ නොවන්නේ නම්, අපව "වැරදි" පුද්ගලයන් ලෙස නම් කරයි. අපගේ ජීවිත සහකරුවා තෝරා ගැනීමේදී පවා, "ඔහුගේ රැකියාව හොඳද?", "ඇගේ පවුල හොඳද?" වැනි සමාජීය විනිශ්චයන්ට අපට මුහුණ දීමට සිදුවේ. සැබෑ ආදරය සහ බැඳීම පිටුපසට දමා, සමාජ පිළිගැනීම ඉදිරියට ගෙන ඒමට අපට සිදුවේ.

​ "ඔයාට තවම කසාදයක් නැද්ද? වයසත් යනවා නේද?"

වයස තිස් ගණන් වන විට විවාහ වී දරුවන් ලැබිය යුතුය යන මෙම 'සමාජ මතය' පුද්ගලයෙකුගේ නිදහස උදුරා ගන්නා තවත් මහා පවුරකි. බොහෝ දෙනෙක් අසතුටු සබඳතාවල සිරවී සිටින්නේත්, තම සහකරුගෙන් වෙන්වීමට බිය වන්නේත් ආදරය නිසා නොව, "දික්කසාද වූවෙකු" දෙස සමාජය බලන අවමන් සහගත දෘෂ්ටියට ඇති බිය නිසාය.

විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, මෙම විලංගු තවත් පීඩාකාරී සහ අසාධාරණ වේ. ඇගේ හැසිරීම, ඇඳුම සහ තීරණ ගැනීම් මත පනවා ඇති සංස්කෘතික නීති රීති පිරිමියාට වඩා බෙහෙවින් දැඩිය. බටහිර ලෝකයේ පවා කාන්තාවකට පවුල සහ වෘත්තීය යන දෙකම පරිපූර්ණව කළ යුතුය යන Superwoman ප්‍රතිරූපය පටවා තිබේ. මෙය ඇගේ මානසික නිදහස උදුරා ගන්නා තවත් එක් බරකි. ලෝක ප්‍රකට ප්‍රංශ දාර්ශනිකයෙකු වූ ජොන් පෝල් සාත්‍රේ (Jean-Paul Sartre) පැවසුවේ, අප අනුන්ගේ ඇස් හරහා අපව දකින්නට උත්සාහ කරන තාක් කල් අප ජීවත් වන්නේ අපායක බවයි. ඔහු එය "Hell is other people" (අපාය යනු අනෙක් අයයි) ලෙස හැඳින්වූයේ අපේ ස්වාධීනත්වය අනුන්ගේ අනුමැතිය මත රඳා පවතින විට අපේ ආත්මය මියයන බැවිනි.

එසේම ප්‍රසිද්ධ මනෝවිද්‍යාඥ ඇබ්‍රහම් මැස්ලෝ (Abraham Maslow) පෙන්වා දුන්නේ මිනිසෙකුගේ ඉහළම අවශ්‍යතාවය වන්නේ "ස්වයං-සාක්ෂාත් කර ගැනීම" බවයි. එනම්, තමා සැබවින්ම කවුදැයි හඳුනාගෙන ඒ අනුව ජීවත් වීමයි. නමුත් සමාජ සම්මතයන්ට කොටු වූ මිනිසා නිරන්තරයෙන් උත්සාහ කරන්නේ අන් අයගේ අපේක්ෂාවන් ඉටු කිරීමටය. ඔහුට තමාගේ සැබෑ ශක්තිය හඳුනා ගැනීමට අවස්ථාවක් නොලැබේ. මෙම විලංගු බිඳ දැමිය හැක්කේ තමාගේ අභ්‍යන්තර ශක්තිය සහ ස්වාධීනත්වය කෙරෙහි විශ්වාසය තැබීමෙන් පමණි. ලෝක ප්‍රකට කවියෙකු වූ රැල්ෆ් වෝල්ඩෝ එමර්සන් (Ralph Waldo Emerson) පවසා ඇති පරිදි: "ඔබව නිරන්තරයෙන් වෙනත් කෙනෙකු කිරීමට උත්සාහ කරන ලෝකයක, ඔබේම අනන්‍යතාවයෙන් යුතුව සිටීම ලොකුම ජයග්‍රහණයයි." සැබෑ සාර්ථකත්වය යනු බැංකු ගිණුමේ ඉතිරිය හෝ සමාජයේ තනතුරු නොව, තමන්ගේම හෘද සාක්ෂියට අනුව ජීවත් වීමෙන් ලැබෙන සාමයයි.

අද වන විට පුද්ගල නිදහස සිරකර ඇති මෙම සම්මතයන්හි ප්‍රධානම නඩත්තුකරු බවට පත්ව ඇත්තේ ජනමාධ්‍ය සහ සන්නිවේදන ජාලයන්ය. පුවත්පත්, රූපවාහිනිය සහ විශේෂයෙන්ම වර්තමාන සමාජ මාධ්‍ය විසින් "සාර්ථක මිනිසා" පිළිබඳව එක්තරා පටු රූප රාමුවක් නිරන්තරයෙන් අපේ ඇස් පනාපිට ප්‍රදර්ශනය කරනු ලබයි. වෙළඳ දැන්වීම් හරහා අපට පෙන්වන්නේ සුදු පැහැති සමක් තිබීම, නවීනතම මෝටර් රථයක් පැදවීම හෝ සුඛෝපභෝගී ජීවන රටාවක් ගත කිරීම උසස් ජීවිතයක ලක්ෂණ බවයි. සන්නිවේදන මාධ්‍ය විසින් මවා පෙන්වන මෙම 'මායාව' සැබෑ ජීවිතය යැයි වටහා ගන්නා සාමාන්‍ය මිනිසා, එම මට්ටමට ළඟා වීමට නොහැකි වූ විට තමා අසාර්ථක පුද්ගලයෙකු යැයි තීරණය කරයි.

​සමාජ මාධ්‍ය විසින් ඇති කර ඇති "ප්‍රදර්ශනවාදී සංස්කෘතිය" නිසා අනුන්ගේ මතයට ගැති වීම වෙනදාටත් වඩා උග්‍ර වී ඇත. අද බොහෝ දෙනෙක් ආහාර වේලක් ගන්නේ එහි රස විඳීමට වඩා එහි ඡායාරූපයක් සමාජ මාධ්‍යයට එක් කර අන් අයගෙන් ලැබෙන 'Like' සහ 'Comment' ප්‍රමාණයෙන් තමාගේ වටිනාකම මැන ගැනීමටය. මෙය එක්තරා ආකාරයක මානසික වහල්භාවයකි. ජනමාධ්‍ය විසින් පනවා ඇති මෙම "පරිපූර්ණ ජීවිතය" පිළිබඳ රීතින් නිසා, සාමාන්‍ය මනුෂ්‍ය ස්වභාවයන් වන වැරදීම්, අසාර්ථක වීම් හෝ සරල බව දෙස සමාජය බලන්නේ අවඥාවෙනි. මාධ්‍ය විසින් මිනිසාගේ සැබෑ ආත්මය වසා දමා, ඔහුව වෙළඳපොළට අවශ්‍ය රූපකයක් බවට පත් කර ඇත.

ඉතිම් අපේ ජීවිතය යනු අපට වරක් පමණක් ලැබෙන අතිශය දුර්ලභ අවස්ථාවකි. ලෝකය විසින් නිර්මාණය කරන ලද 'හරි වැරදි' මිනුමකට අනුව ජීවත් වීමට උත්සාහ කිරීම, හරියට වෙනත් අයෙකු විසින් අඳින ලද සිතුවමක වර්ණ පිරීමක් වැනිය. එහි ඔබේ අනන්‍යතාවයක් හෝ ආත්මයක් ගැබ්ව නැත. සමාජ සම්මතයන්ට ගරු කිරීම වැදගත් වුවද, ඔබේ ආත්මය පාවා දෙමින් ඒ පසුපස හඹා යාම නතර කළ යුතුය. ඔබ අද ගන්නා කුඩා හෝ ස්වාධීන තීරණයක්, හෙට දිනයේ ඔබේ සැබෑ නිදහසට පාර කියනු ඇත. ලෝකයට අවශ්‍ය රූපකය වීමට වඩා, තමන්ට අවංක මිනිසෙකු වීම ලෝකයේ ඇති අසීරුම මෙන්ම උතුම්ම ජයග්‍රහණයයි.

මතක තබා ගන්න, ඔබේ ජීවිතයේ කතාව ලියන පෑන තිබිය යුත්තේ ඔබේ අතේ මිස, අසල්වැසියාගේ හෝ සමාජයේ අතේ නොවේ. අද සිටම ඔබේ හඬට සවන් දෙන්න. සම්මතයේ විලංගු ලිහා දමා, ඔබේම අහසක පියාසර කරන්න.

සමාජයේ නොපෙනෙන විලංගු ලිහමු!

WE CAN

 
ඔබට සිතන්නට යමක්..

ඔබ අද ගත කරන ජීවිතය ඔබ සැබවින්ම කැමති එකක්ද? නැතිනම් ඔබත් තවමත් සමාජයේ අපේක්ෂාවන් නමැති සිරකඳවුරේ සිරකරුවෙක්ද? ඔබේ අදහස් පහතින් අප සමඟ බෙදාගන්න.

ieshani mirasha☝👀

ඇසට පෙනෙන හැමදේම ඇත්ත ද? අන්තර්ජාලයේ "බොරු" දැලෙන් බේරී "දිවැසින්" බලමු…

​"ඔබේ ඇස් දෙක ඔබට බොරු කරනවා යැයි මොහොතකටවත් සිතුණාද? තත්පරයකට වරක් ලොව පුරා තොරතුරු මිලියන ගණනක් හුවමාරු වන මේ ඩිජිටල් සාගරයේ, අප දකින හැම රළ පාරක්ම සැබෑවක් නොවේ. සත්‍යය යටපත් කරමින් බොරුව රජයන මේ යුගයේ, මතුපිටින් පෙනෙන මායාවට එහා ගිය සැබෑ ඇත්ත දකින්නට අද අපි අපේ 'දිවැස' විවර කරමු."

 

ලෝකය ඔබේ ඇඟිලි තුඩට පැමිණ ඇති යුගයක, තොරතුරු යනු බලයකි. නමුත් ඒ බලය වැරදි අතට ගියහොත් එය විනාශයකි. උදෑසන අවදි වූ මොහොතේ සිට රාත්‍රි නින්දට යන තෙක් ඔබේ දුරකථන තිරය මත දිග හැරෙන පුවත් අතරින් කීයක් නම් සත්‍ය ද?

​සමහරවිට ඔබ නොදැනුවත්වම Share කළ ඒ "පුවත" කාගේ හෝ ජීවිතයක් විනාශ කරන අවනඩුවක් වන්නට ඇත. මතුපිටින් පෙනෙන මායාවට රැවටෙන්නේ නැතිව, සත්‍යයේ ගැඹුර දකින "දිවැස" අද අපට වෙන කවරදාටත් වඩා අවශ්‍ය වී තිබේ.

අද කාලේ පුවත්පත්වලටත් වඩා වේගයෙන් ප්‍රවෘත්ති අපේ අතට එන්නේ ස්මාර්ට් ෆෝන් එක හරහායි. ෆේස්බුක්, වට්ස්ඇප් හෝ ටික්ටොක් හරහා අපිට ලැබෙන හැම තොරතුරක්ම සත්‍යයක්ද? ඔබ මොහොතකටවත් හිතුවාද ඔබ "Share" කරන ඒ පුවත නිසා සමාජයේ කෙතරම් ලොකු කැළඹීමක් ඇති වෙන්න පුළුවන්ද කියලා?

​අන්ධ භක්තියෙන් තොරතුරු වැලඳගන්නා යුගය අවසන් කර, "දිවැසින්" කරුණු විමසා බලන ආකාරය ගැන අද අපි කතා කරමු.

 

ව්‍යාජ පුවත්පත් නිර්මාණය වන ආකාර

• ව්‍යාජ පුවත් නිර්මාණය කරන්නන්ගේ ප්‍රධානම අවිය "කුතුහලයයි".

         උදාහරණයක්: "ලෝක ප්‍රසිද්ධ නළුවා මියයයි! මුළු ලොවම කම්පා වෙයි!" වැනි සිරස්තලයක් දුටු සැණින් ඔබ එය Share කිරීමට පෙළඹේ. නමුත් ඇතුළත කියවා බැලීමේදී එය පැරණි චිත්‍රපටයක දර්ශනයක් විය හැකියි.

 

•   ​ව්‍යාජ වෙබ් අඩවි

බොහෝ බොරු පුවත් එන්නේ ප්‍රසිද්ධ පුවත්පත්වල නමට සමාන නම් සහිත වෙබ් අඩවි වලිනි.

        උදාහරණයක්: dailymirror.lk වෙනුවට dailymirror-news.com වැනි ව්‍යාජ URL එකක් තිබිය හැකියි.

​

• තාක්ෂණික රැවටීම් (AI සහ Deepfake)

වර්තමානයේ කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) මගින් පුද්ගලයෙකුගේ මුහුණ සහ හඬ යොදාගෙන ඔහු නොකී දේවල් පැවසූ ලෙස පෙන්විය හැක.

     උදාහරණයක්: ප්‍රසිද්ධ දේශපාලනඥයෙකු පක්ෂය මාරු කරන බව පවසන වීඩියෝවක්. එහි කටහඬ සහ තොල් සෙලවීම අතර සුළු හෝ නොගැලපීමක් තිබිය හැකියි.

​

• පැරණි පුවත් "අලුත්" කර විකිණීම

සමහර අවස්ථාවලදී වසර ගණනාවකට පෙර වූ සිදුවීමක් වර්තමාන සිදුවීමක් ලෙස සමාජගත කෙරේ.

    උදාහරණයක්: වෙනත් රටක ගංවතුරකින් මියගිය පිරිසකගේ ඡායාරූප, ලංකාවේ ආගමික ගැටුමක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පෙන්වමින් ජාතීන් අතර අසමගිය ඇති කිරීමට උත්සාහ කිරීම.

 

ව්‍යාජ පුවත් නිවැරදිව හඳුනාගන්නේ කෙසේද?

1. සිරස්තලයට (Headline) පමණක් රැවටෙන්න එපා

​බොහෝ ව්‍යාජ පුවත් නිර්මාණය කරන්නේ ඔබේ හැඟීම් අවුස්සන්නයි. "මවිත කරවන තොරතුරක්", "අනිවාර්යයෙන් කියවන්න", "ඇඟ කිළිපොළා යන සිදුවීමක්" වැනි ආකර්ශනීය නමුත් අතිශයෝක්තියෙන් යුත් සිරස්තල දුටු සැණින් ඒවා විශ්වාස කරන්න එපා. ලිපිය ඇතුළත කියවා බලන්න. බොහෝ විට සිරස්තලය සහ අන්තර්ගතය අතර කිසිදු සම්බන්ධයක් නැත.

​2. මූලාශ්‍රය (Source) පරීක්ෂා කරන්න

​පුවත පළ කර තිබෙන්නේ විශ්වාසවන්ත වෙබ් අඩවියකද? ප්‍රධාන පෙළේ ජනමාධ්‍ය ආයතනයක් ඒ ගැන වාර්තා කර තිබේද? වෙබ් අඩවියේ නම හෝ URL එක හොඳින් පරීක්ෂා කරන්න. ප්‍රසිද්ධ වෙබ් අඩවි වල නම් වලට සමාන නමුත් අකුරක හෝ දෙකක වෙනසක් ඇති ව්‍යාජ වෙබ් අඩවි අද ඕනෑ තරම් තිබේ.

​3. දිනය සහ වේලාව බලන්න

​සමහර පරණ පුවත් අලුත් පුවත් ලෙස සමාජ මාධ්‍ය හරහා නැවත කරළියට එනවා. මීට වසර 5කට පෙර වූ අනතුරක් අද උදෑසන වූවක් ලෙස හුවමාරු විය හැකියි. ඒ නිසා ඕනෑම පුවතක් Share කිරීමට පෙර එය පළ වූ දිනය පරීක්ෂා කිරීම අනිවාර්යයි.

​4. ඡායාරූප සහ වීඩියෝවල සත්‍යතාව

​නවීන තාක්ෂණය (Deepfake / AI) භාවිතා කරමින් පුද්ගලයින් නොකී දේවල් පැවසූ ලෙස පෙන්වීමටත්, පින්තූර වෙනස් කිරීමටත් අද හැකියාව තිබේ. Google Reverse Image Search වැනි මෙවලමක් භාවිතා කර එම පින්තූරය මීට පෙර වෙනත් අවස්ථාවක භාවිතා කර ඇත්දැයි ඔබට පහසුවෙන් සොයාගත හැකියි.

​5. ඔබේ පක්ෂපාතීත්වය පසෙක තබන්න (Check your Bias)

​අප කැමති දේශපාලකයෙකුට හෝ පුද්ගලයෙකුට පක්ෂව යමක් පළ වූ විට අප එය ඉක්මනින් විශ්වාස කිරීමට පෙළඹේ. "දිවැසින්" බලනවා යනු අපේ පෞද්ගලික මනාපයන්ගෙන් තොරව, කරුණු මත පමණක් පිහිටා තීරණ ගැනීමයි.

​මතක තබාගන්න ඔබ හුවමාරු කරන එක බොරු පුවතක් නිසා සමාජයීය අසහනයක්, ප්‍රචණ්ඩත්වයක් හෝ පුද්ගලයෙකුගේ චරිත ඝාතනයක් සිදුවිය හැකියි.

 

ව්‍යාජ පුවත් හඳුනා ගැනීමේ ප්‍රයෝජනවත්භාවය

​සත්‍යය සහ අසත්‍යය වෙන්කර හඳුනා ගැනීම හුදෙක් දැනුම ලබාගැනීමක් පමණක් නොව, එය ඔබව සහ සමාජය ආරක්ෂා කරන පලිහකි.

​1. තමාට ලැබෙන පෞද්ගලික වාසි (Personal Benefits)

Ø  ​නිවැරදි තීරණ ගැනීමට හැකි වීම - වැරදි තොරතුරු මත පදනම්ව ගන්නා තීරණ නිසා ඔබේ මුදල් සහ සෞඛ්‍යය අනතුරේ වැටීම වළක්වා ගත හැක. 

• 
      උදා: ව්‍යාජ වෛද්‍ය උපදෙස් හෝ ආයෝජන ක්‍රම 

Ø  ​පෞද්ගලික විශ්වාසනීයත්වය ආරක්ෂා වීම - ඔබ සැමවිටම සත්‍ය පුවත් පමණක් බෙදාගන්නේ නම්, සමාජය සහ මිතුරන් අතර ඔබ "විශ්වාසවන්ත පුද්ගලයෙකු" ලෙස පිළිගැනීමට ලක්වේ. 

Ø  ​මානසික සහනය -  ව්‍යාජ ලෙස මවාපාන භීතිකාවන් සහ අනියත බිය මගින් ඇතිවන අනවශ්‍ය පීඩනයෙන් මිදීමට ඔබට හැකි වේ.

•  උදා: යුද්ධයක් හෝ ස්වභාවික විපතක් ගැන එන බොරු පුවත් 

​2. සමාජයට ලැබෙන වාසි (Social Benefits)

Ø ​සමාජ සාමය ආරක්ෂා වීම: ජාතිවාදී හෝ ආගම්වාදී වෛරී ප්‍රකාශ (Hate Speech) බොරු පුවත් ලෙස පැතිරීම නැවතීමෙන්, මිනිසුන් අතර අනවශ්‍ය ගැටුම් ඇතිවීම වළක්වා ගත හැක.

Ø  ​ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ශක්තිමත් වීම: මැතිවරණ සමයකදී ව්‍යාජ ප්‍රචාරවලට හසු නොවී, සත්‍ය කරුණු මත පදනම්ව තම නියෝජිතයන් තෝරා ගැනීමට ජනතාව බුද්ධිමත් වීම රටක අනාගතයට ඉතා වැදගත් වේ.

Ø  ​අත්‍යවශ්‍ය සේවාවල කාර්යක්ෂමතාව: වසංගත තත්ත්වයකදී හෝ හදිසි විපතකදී රජය ලබාදෙන නිල උපදෙස් පමණක් ජනතාව අතරට යාමෙන්, අනවශ්‍ය කලබලයකින් තොරව සහන සේවා පවත්වාගෙන යාමට බලධාරීන්ට පහසු වේ. 

 

අවසාන වශයෙන්...

අද අප ජීවත් වන්නේ තොරතුරු "වැසි" වසින යුගයක වුවද, ඒ හැම වැහි බින්දුවක්ම පිරිසිදු නැත. ඇතැම් විට ඒවා සමාජයේ සිත් දූෂණය කරන, වෛරය පතුරවන අඳුරු වලාකුළු විය හැකිය. ඔබ නොදැනුවත්වම කරන එක "Share" කිරීමක්, වැරදි තොරතුරක් ලැව්ගින්නක් සේ පැතිරවීමට දෙන අනුබලයක් විය හැකි බව මොහොතකට සිතන්න.

 ඔබේ ඇඟිලි තුඩුවලට ලෝකයම පාලනය කළ හැකි බලයක් ලැබී ඇති මේ මොහොතේ, එම බලය බුද්ධිමත්ව පාවිච්චි කිරීම ඔබේ වගකීමයි. "අනුන් කියන පලියට" හෝ "ලස්සනට පෙනෙන පලියට" යමක් විශ්වාස නොකර, එහි යථාර්ථය සෙවීමට මදක් නතර වන්න.

 සැබෑ "දිවැස" යනු අන් කිසිවක් නොව, බොරුව රජයන ලෝකයක සත්‍යය හඳුනාගන්නා ඔබේ තියුණු බුද්ධියයි. අපි අපේ ඇස් දෙකෙන් පමණක් නොව, අපේ බුද්ධියෙන් ලෝකය දකින්නට පුරුදු වෙමු. අඳුර නසන ආලෝකය වන්නේත්, ව්‍යාජය නසන සත්‍යය වන්නේත් ඔබ සතු ඒ විචාර බුද්ධියයි.

​"දිවැසින් බලන්න - සත්‍යය දකින්න. සැබෑ වෙනස ඔබෙන් අරඹන්න!"

​

ඔබත් මෑතකදී අන්තර්ජාලයේ දුටු ව්‍යාජ පුවතකට රැවටුණු අවස්ථාවක් තිබේද? නැතිනම් බොරුවක් පෙනුණු සැණින් ඔබ එය හඳුනාගන්නේ කොහොමද? ඔබේ අත්දැකීම් පහතින් Comment කරන්න. අපේ සමාජය දැනුවත් කරන්න ඔබත් දායක වන්න!

​

ieshani mirasha☝👀