අතහැර දැමීම නොව, අත්වැලක් වීම…

 

 ​"අපි කාටත් කවදා හෝ සෙවණක් අවශ්‍ය වෙනවා. ළමා හා මහලු නිවාස ගැන සමාජයේ තියෙන වැරදි ආකල්ප වෙනස් කරමු. ඒවා අත්‍යවශ්‍ය ඇයි කියලා දැනගන්න ලිපිය කියවලා බලන්න." 🤝✨

හිරු බැස යන සැඳෑවක, ජනෙල් පියනක් අද්දර හිඳ මඟ බලා සිටින වියපත් දෑස් දෙකක්... තවත් තැනක, අම්මාගේ උණුසුම සොයමින් හුදෙකලාව හඬන බිළිඳෙක්... මේ දසුන් දෙකම අපේ හදවතේ කොනක තදින්ම රිදුම් දෙන ඒවායි. ලෝකය තාක්ෂණයෙන් දියුණු වුණත්, මිනිසුන් අතර තිබුණු ‘බැඳීම්’ දිය වී යන යුගයක, ළමා නිවාස සහ මහලු නිවාස කියන්නේ හුදෙක් ගොඩනැගිලිවලටම විතරක්ද? නැතිනම් ඒවා අසරණ වූ ජීවිතවලට පණ දෙන හුස්ම පොදක්ද? අද අපි කතා කරමු, සමාජයකට මේ නිවාස ඇත්තටම අත්‍යවශ්‍ය ඇයි කියලා.

ජීවිතය කියන්නේ පුදුමාකාර චක්‍රයක්. අපි හැමෝම උපදින්නේ අනුන්ගේ රැකවරණය පතන බිළිඳෙක් විදිහට. කාලයත් එක්ක අපි ශක්තිමත් තරුණයන් වෙනවා. ඒත් අවසානයේ ආයෙමත් අපි අනුන්ගේ උදව් උපකාර අවශ්‍ය වන මහල්ලෙක් බවට පත් වෙනවා.

අද සමාජයේ බොහෝ දෙනා අහන ප්‍රශ්නයක් තමයි, "ළමා නිවාස සහ මහලු නිවාස ඇත්තටම අවශ්‍යද?" කියන එක. සමහරු මේවා දකින්නේ අතහැර දැමූ මිනිසුන් ඉන්න තැන් විදිහටයි. නමුත් ඇත්තම තත්ත්වය ඊට වඩා ගොඩක් ගැඹුරුයි.

ජීවිතය නමැති මහා සාගරයේ රළ පහරවල් සැමවිටම එක හා සමාන නැත. ඇතැම් රළ පහරවල් අපව ජීවිතයේ ඉහළටම ඔසවා තබන අතර, තවත් රළ පහරවල් අපව තනි කරමින් වෙරළට ගසාගෙන එයි. එහිදී අතරමං වන අහිංසක දරුවෙකුට හෝ වාරු නැති වැඩිහිටියෙකුට නැවත ජීවය ලබා දෙන්නේ මේ කියන "සෙවණ" මගිනි. නූතන සමාජ ව්‍යුහය තුළ මේවා හුදෙක් ගොඩනැගිලිවලින් ඔබ්බට ගිය මානුෂීය මෙහෙවරක් ඉටු කරයි.

ළමා නිවාස: මල් වැනි දරුවන් පරවන්නට නොදී රැකගන්නා තෝතැන්න

ළමා නිවාසයක් යනු හුදෙක් දරුවන් රඳවා තබන ස්ථානයක් නොව, අඳුරු වූ අනාගතයකට ආලෝකය සපයන ප්‍රදීපාගාරයකි. ළමයෙක් කියන්නේ රටක අනාගතය. නමුත් හැම දරුවෙකුටම තමන්ගේ දෙමාපියන්ගේ ආදරය, රැකවරණය ලබන්න වාසනාව ලැබෙන්නේ නැහැ. සෑම දරුවෙකුටම රැකවරණය, සෞඛ්‍යය සහ අධ්‍යාපනය ලැබීමට අයිතියක් ඇත. මව්පියන් අහිමි වූ දරුවෙකුට රජය සහ ස්වේච්ඡා සංවිධාන මැදිහත් වී මෙම අයිතිවාසිකම් තහවුරු කරන්නේ ළමා නිවාස හරහාය.

දෙමාපියන් අහිමි වූ, අතරමං වූ හෝ අතවරයට පත් වූ දරුවන්ට ආරක්ෂිතම නැවතුම්පොළ ළමා නිවාසයයි.

වීදිවල සිඟමන් යැදීමට හෝ අවදානම් වැඩවලට යොමු වීමට ඉඩ ඇති දරුවෙකුට, ක්‍රමවත් අධ්‍යාපනයක් සහ පෝෂ්‍යදායී ආහාර වේලක් ලබා දීමට මෙම ආයතන මැදිහත් වෙනවා. 

හුදෙකලා වූ දරුවෙකුට තවත් දරුවන් සමඟ හැදී වැඩෙන්නට සැලැස්වීමෙන් ඔවුන්ගේ මානසික සෞඛ්‍යය වර්ධනය වෙනවා.

​

"ළමා නිවාසයක් යනු හුදෙක් ගොඩනැගිල්ලක් නොව, බිඳුණු හීන අලුතින් ගොඩනගන තැනකි." 

 

මහලු නිවාස: සැඳෑ සමයේ සැනසිලිදායක නවාතැන

අපේ රටේ සංස්කෘතිය අනුව දෙමාපියන් බලාගැනීම දරුවන්ගේ වගකීමක්. නමුත් අද පවතින කාර්යබහුල ආර්ථික රටාව තුළ බොහෝ දෙනෙකුට එය ප්‍රායෝගිකව අපහසු වී තිබෙනවා. වයසට යත්ම වැළඳෙන ඇල්සයිමර්, අංශභාගය වැනි රෝගී තත්ත්වයන් සඳහා 24 පැය පුරාම අවධානය අවශ්‍යයි. නිවසේදී ලබා දිය නොහැකි එවැනි වෛද්‍ය පහසුකම් වැඩිහිටි නිවාස තුළින් ලබාගත හැකියි. 

දරුවන් රැකියාවට ගිය පසු දවස පුරා තනිවම බිත්ති හතරකට කොටු වී සිටිනවාට වඩා, තමන්ගේම වයසේ පිරිසක් සමඟ කතාබහ කරමින් සිටීම වැඩිහිටියන්ගේ මානසික සුවයට හේතු වෙනවා.

​නොසලකා හැරීම් මැද පීඩාවට පත්වනවාට වඩා, ගෞරවනීය ලෙස ජීවිතයේ අවසාන කාලය ගත කිරීමට මහලු නිවාස මඟින් අවස්ථාව සැලසෙනවා.

 

සමාජයකට මේවා අත්‍යවශ්‍ය වීමට බලපාන ප්‍රධාන හේතු 5ක්

·       ​වෙනස් වන පවුල් ව්‍යුහය: විශාල පවුල් වෙනුවට කුඩා පවුල්  බිහිවීමත් සමඟ පවුලේ සාමාජිකයන්ට එකිනෙකා රැකබලා ගැනීමට ඇති කාලය සහ ඉඩකඩ සීමා වී ඇත.

·       ​ආර්ථික පීඩනය: පවුලේ සියලු දෙනාට රැකියාවල නිරත වීමට සිදුවීම නිසා දරුවන් හෝ වැඩිහිටියන් නිවසේ තනිවම අත්හැරීමට සිදුවේ.

·     ස්වභාවික විපත් සහ අනතුරු: හදිසි අනතුරු හෝ වසංගත තත්ත්වයන් නිසා අසරණ වන පිරිසට ක්ෂණික පිළිසරණක් වීමට මෙම ආයතන සූදානමින් සිටී.

·       ​සමාජ ස්ථාවරත්වය: මගතොට සිඟමන් යදින හෝ අතරමං වූ පිරිස අවම වීම රටක ශිෂ්ටාචාරයේ සහ සංවර්ධනයේ කැඩපතකි.

·       ​මානුෂීය මෙහෙවර: අසරණයන්ට උදව් කිරීම තුළින් සමාජයක සානුකම්පිත බව සහ ගුණධර්ම ආරක්ෂා වේ.

​අපේ වගකීම කුමක්ද?

​මෙම නිවාස දෙස අනුකම්පාවෙන් බැලීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නැත. අපට කළ හැකි දේ බොහෝය:

v ​ඔබේ උපන්දිනය හෝ විශේෂ අවස්ථාවකදී එවැනි ස්ථානයකට දානයක් හෝ අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය පරිත්‍යාග කරන්න.

v ​ඔවුන් සමඟ සුළු වේලාවක් කතාබහ කරන්න (විශේෂයෙන් වැඩිහිටියන් බලාපොරොත්තු වන්නේ ඔබේ කාලයයි).

v  ​මෙම ආයතන පවත්වාගෙන යන ආකාරය ගැන සොයා බලා, ඒවායේ ගුණාත්මක බව වැඩි කිරීමට ස්වේච්ඡාවෙන් දායක වන්න.

 

අවසාන වශයෙන්...

​ළමා නිවාස හෝ මහලු නිවාස කියන්නේ මිනිසුන්ව "අයින් කරන" තැන් වෙන්න නරකයි. ඒවා "අලුත් ජීවිතයක් ලබා දෙන" මධ්‍යස්ථාන විය යුතුයි. සමාජයක් විදිහට අපි කළ යුත්තේ මෙම ආයතන දෙස වපර ඇසින් බැලීම නොව, ඒවායේ ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීමට සහ එහි වෙසෙන අයට ආදරය බෙදා දීමට ඉදිරිපත් වීමයි.

​

ඔබේ අදහස කුමක්ද? මහලු නිවාස සහ ළමා නිවාස ගැන ඔබ දකින්නේ කෙසේද? පහළින් කමෙන්ට් එකක් දාන්න අමතක කරන්න එපා!